FacebookTwitterFeed


Ezels op de kinderboerderij

Het gedrag

Een ezel leeft van nature in kleine kuddes. Het is een sociaal dier en onderling kunnen ezels een zeer hechte band aangaan. Dat is vaak goed te merken op het moment dat twee hechte dieren tijdelijk uit elkaar gehaald worden. Dit leidt tot onrustig gedrag en balken. Dit kan soms zover gaan dat de dier(en) bij langdurige scheiding weigeren te eten en veel stress ondervinden. Ezels worden dan ook het beste samen of met meerdere soortgenoten gehouden. Soms kunnen ze wel een band aangaan met een pony of ander dier, maar vanwege de grote verschillen in gedrag heeft een soortgenoot sterk de voorkeur.

De ezel staat bekend om zijn ‘koppige’ gedrag. Dit wordt soms ook uitgelegd als domheid. Het zijn dieren die hun eigen wil nog weleens goed kunnen laten blijken. Door een juiste opvoeding kan een ezel goed leren luisteren. Vaak is er ook een goede reden voor dit gedrag. Zo kan een ondiepe plas of iets nieuws in de omgeving al aanleiding zijn om niet verder te willen lopen. Een nieuw voorwerp kan voor een ezel echter zeer bedreigend zijn en je weet natuurlijk nooit hoe diep zo’n plas echt is…?

Net als een paard is de ezel een vluchtdier, die het liefst het gevaar wil ontwijken. Ezels zijn echter sneller geneigd om te stoppen en indien mogelijk zich te verdedigen. Ze hebben een goed ontwikkeld verdedigingsmechanisme en raken minder snel in paniek dan paarden. Ook zijn ze iets meer gericht op de verdediging van hun territorium. Dit kan er soms toe leiden dat zij agressief reageren op (kleinere) dieren, zoals schapen en geiten, maar ook honden. Een ezel kan vaak wel wennen om met deze dieren om te gaan.

ezel

De ezel op de kinderboerderij
Op de kinderboerderij heeft een ezelmerrie of gecastreerde hengst (ruin) de voorkeur. Als er niet met het dier gefokt zal worden is een ruin het meest geschikt. Een merrie kan tijdens haar hengstigheid soms sterke gedragsveranderingen laten zien. Een hengst is voor een kinderboerderij over het algemeen minder geschikt. Een niet goed opgevoede hengst kan zelfs gevaarlijk of agressief zijn.

Het is belangrijk dat de ezel goed opgevoed is en gewend aan het halster te lopen. Voor kinderen is de ezel (onder begeleiding) een geschikt contactdier. Ze kunnen bijvoorbeeld helpen met het verzorgen en borstelen van de ezel. Sommige ezels wordt ook geleerd om bereden te worden of voor een karretje te lopen. Op de meeste kinderboerderijen is de zogenaamde huisezel te zien. De schofthoogte is ongeveer 90 cm tot 110 cm. Ook de vachtkleur varieert van wit, grijs, bont tot zwart. Op sommige kinderboerderijen wordt de indrukwekkende Poitou ezel (schofthoogte 135 tot 150 cm) met z’n opvallend lange en viltige vacht gehouden of de mini-ezel die maximaal 91 cm hoog mag zijn. 

gedrags1

Weinig voedsel nodig
Een ezel heeft maar weinig nodig. Ze komen uit voedselarme en droge gebieden en zijn daardoor instaat om voldoende voedingsstoffen te halen uit droge, vezelrijke voedingsmiddelen. Omgerekend met paarden heeft een ezel ongeveer 75% van de hoeveelheid voeding nodig die een paard eet per eenheid lichaamsgewicht. De maag van de ezel is relatief klein en van nature is een ezel een groot deel van de dag bezig met grazen en voedsel zoeken. Het is beter om de ezel een aantal keren per dag kleine hoeveelheden te geven. 

Een ezel kan gevoerd worden met een ruwvoer van gemiddelde kwaliteit. Aangeraden wordt om beperkt hooi bij te voeren. Zodra de ezel op de wei staat kan hooi vervangen worden door gras. Als het gras erg hoog staat, is het noodzakelijk zijn de ezel slechts beperkt te laten grazen. Om aan de grote behoefte aan ruwvoer te voorzien, kan stro bijgevoerd worden. Daarnaast bestaat er ook een speciale brok voor ezels. 

ezel1

Aandachtspunten
Hoewel de ezel niet snel ziek is, zijn er wel een aantal aandachtspunten.

  • Te vette ezels
    Doordat ezels uit voedselarme gebieden komen, zijn ze sterk geneigd te vervetten bij een ruim voedselaanbod. Zeker het (ongewenst) voeren door bezoekers kan funest zijn. Op kinderboerderijen lopen helaas nogal eens te dikke ezels. Dit leidt tot gezondheidsproblemen en een verhoogd risico op hyperlipemie. Een ziekte waarbij vet in het bloed en lever terecht komt en de lever en andere organen aangetast worden. Deze ziekte verloopt vaak dodelijk. Een ezel die te vet is mag echter niet te snel afvallen.
  • Uitingen van pijn
    Vergeleken met een paard laat een ezel uitingen van pijn moeilijk zien. Hierdoor worden ziektes en aandoeningen, zoals hoefbevangenheid soms (te) laat ontdekt. Kleine signalen, zoals langer of meer liggen en subtiele gedragsveranderingen kunnen wijzen op serieuze gezondheidsproblemen.
  • Hoeven
    De hoeven van een ezel zijn anders dan die van een paard. De hoeven van de ezel zijn steiler en smaller. Ezels lopen van nature lange afstanden over een vaak harde en ruwe ondergrond. Deze situatie verschilt sterk van onze vaak natte weides. Mede door de goede voeding groeien ezelhoeven erg hard. Te lange hoeven kunnen tot beenproblemen en ook hoefbevangenheid leiden. Deze moeten daarom regelmatig (om de 6 tot 10 weken) bekapt worden. Het bekappen van ezelhoeven is vanwege de steile stand en andere bouw anders dan bij paarden.

Wist je dat? Asinotherapie
Asinotherapie is de therapeutische inzet van ezels. Het Latijnse woord asino betekent ezel. Het is dus eigenlijk ezeltherapie. Het doel van deze therapie is om kinderen of mensen met een verstandelijke beperking of een vorm van autisme volledige te laten ontspannen. Ezels zijn hier mede door hun rustige karakter erg geschikt voor. Er worden diverse cursussen in het land gegeven voor kinderboerderijen en andere geïnteresseerden.

© 2017 - Vereniging Samenwerkende Kinderboerderijen Nederland
Brancheorganisatie voor kinderboerderijen